طراحی لبخند(اصلاح طرح لبخند)

لبخند زیبا! چالشی قدیمی و رویایی همگانی است، لبخند توانایی یک فرد برای بروز احساسات، جذابیت صورت و از همه مهم تر وسیله ی ساختار و حرکات دندان و لب است. لبخند در روابط اجتماعی تاثیر بسیاری دارد! حال چطور می توانیم آن را برای موفقیت بیشتر در جامعه به کار بگیریم.

با وجود مشکلاتی مانند فضای بین دندان های قدامی، شکل و طول نامناسب دندان ها و بی نظمی دندان ها (کراودینگ) اصلاح طرح لبخند امکان پذیر است. از جمله این درمان ها ارتودنسی و منظم شدن دندان هاست که پر طرفدار ترین خدمات دندانپزشکی به شمار میرود.

اهداف طراحی لبخند اگر دندان ها و ساختار اسکلتی فک در یک وضعیت متعادل عمل نکند زیبایی لبخند تامین نخواهد شد.اصلاح طرح لبخند رابطه ی بین همه ی ساختمان های نگهدارنده ی دهان شامل عضلات، استخوان ها، مفاصل، بافت های لثه ای و اکلوژن را برقرار میکند. به عبارت دیگر اصلاح ساختار دندان برطرف کننده تمام اشکالات و اختلالات صورت نمیباشد؛ بلکه هر کدام به تنهایی ودر جایگاه خود مورد تحلیل قرار گرفته وهر کدام از آنها به صورت جداگانه برای بیمار تشریح میگردد.

ترمیم دندان به کمک زیبایی لبخند می آید! نیاز به زیبایی در ترمیم های دندانی باعث شده تا از سرامیک ها در رستوریشن های خلفی و قدامی بیش تر استفاده شود. امروزه ترمیم های تمام سرامیک را میتوان در هر نقطه ای از دهان انجام داد. در تلاش برای دستیابی به مواد بهتر و افزایش سختی و استحکام آنها سرامیک های متعددی با تکنیک های مختلفی طی چند دهه اخیر ارائه شده اند. سرامیک های دندانی خصوصیات مطلوب بسیاری از جمله سازگاری نسجی، زیبایی و ثبات رنگ دارند. تقاضا برای زیبایی لبخند باعث شده کاربرد سرامیک های دندانی در ترمیم ها چه خلفی و چه قدامی افزایش یابد با این حال خصوصیاتی که سرامیک های معمولی دارند از جمله استحکام نا کافی شان، استفاده از آنها را در برخی خدمات دندانپزشکی مانند: روکش های تکی و ترمیم های وسیع محدود کرده است.

قرينه قراردادن دندان های راست و چپ، قرار گیری صحيح دندان ها با لب بالا و پايين، تناسب صحيح عرض و طول هر دندان و خط طول و بین هر دندان جلو و بسياری نكات ديگری كه می تواند در خلق يک لبخند زيبا تاثيری بسیاری داشته باشد. با پیشرفت روز افزون تکنولوژی و همچنین افزایش انواع روش ها و درمانهای زیبایی در سال های اخیر مقوله دندانپزشکی نیز از این مهم بی تاثیر نبوده است.

در زمانهای قدیم اکثرا دندانها توسط روش های سنتی و فقط در حد ساکت کردن درد دندان درمان می شدند و مباحث زیبایی و زیبا شناسی جایگاهی در میان درمان های دندانپزشکی نداشتند . مثلا حتی در صورتی که دندان های جلویی نیاز به ترمیم می داشتند آنها را با استفاده از مواد غیر همرنگ دندان ( آمالگام ) ترمیم می کردند و فقط اینکه دندان کارآمد باشد کافی بود .

امروزه با اهمیت فراوانی که انسانها به زیبایی می دهند و پیشرفت روز افزون علم و تکنولوژی در زمینه های مختلف از جمله دندانپزشکی سبب شده تا علم جدیدی به علوم دندانپزشکی اضافه شود. مبحث طراحی لبخند چند سالی است که به طور گسترده در حال پیگیری و پیشرفت می باشد.

طراحی لبخند شامل هر نوع درمان دندانپزشکی می باشد که تاثیر بر زیباتر شدن لبخند دارند. حدود 60% از زیبایی و جذابیت هر فرد مربوط به صورت دندان های او می باشد و این مهم امروزه با پیشرفت و  امکانات دیجیتالی و کامپیوتری قابل بررسی و انجام و از همه مهمتر قابل پیش بینی می باشد .

طراحی لبخند دیجیتال چیست ؟


اساس سیستم های طراحی لبخند اندازه گیری سیستم های صورتی و دندانی در علم زیبایی است. سابقه تحقیقات در ارتباط به نسبت های صورتی به عهد باستان بر می گردد . در آن زمان پیکر تراشان و مجسمه سازان از نسبت طلایی (Golden Ratio  ) توصیه شده توسط pythagorus  استفاده می کردند . بسیاری از اجزای بدن از جمله چشم و دندان ها از این نسبت طلایی تبعیت می کنند.

بعد ها لئوناردو داوینچی ارتباط بیشتری بین نسبت های صورتی یافت و آن ها را با نام ” نسبت های الهی Divine proportion نام گذاری نمود.

در چهره های ایده آل این نسبت ها هم خوانی بیشتری با هم دارند و در واقع برای طراحی لبخند از این نسبت ها استفاده می شود .

اساس نرم افزار های طراحی لبخند هم همین نسبت ها است ، یعنی نرم افزار با آنالیز فرم صورت نسبت طلایی ، نسبت الهی ،زیباترین فرم و شکل و طرح دندان و طرح لبخند جهت صورت هر شخص را ارائه خواهد داد.

طراحی لبخند دیجیتال شامل یک نرم افزار است که به دندانپزشک متخصص و تکنسین لابراتوار اجازه می دهد که طراحی فرم و طرح لبخند را قبل از انجام هرگونه درمانی در کامپیوتر انجام داده و بیمار نتیجه نهایی را قبل از شروع کار ببیند و راجع به آن اظهار نظر نماید .

برای این کار لازم است از صورت ، دندان ها ، و لبخند بیمار فتوگرافی تهیه شده و در نرم افزار کامپیوتری بر اساس نسبت های صورت آنالیز شود .

چه کسانی کاندید طراحی لبخند هستند


طراحی لبخند جهت کسانی که نواقصی در دندان ها ( مثل پوسیدگی،شکستگی، بدرنگی،بدفرمی) باشد دارند، یا یک یا چند دندان را از دست داده اند، مورد نیاز است .

گاهی شما فاکتوری را در طرح لبخند دوست ندارید، مثلا رنگ دندان ها ، و یا اینکه احساس می کنید باید تغییر مثبتی در دندان های شما ایجاد شود ، و یا اینکه دندان های شما نمای زیبایی ندارد ، در این موارد نیز می توان از درمان زیبایی یا اصلاح طرح لبخند استفاده کرد .

افرادی که لبخند سالم و نسبتا مناسبی دارند ، دندان های کاملا سالم و نسبتا مرتبی دارند ، و لثه آن ها دچار مشکل نیست (کوتاهی و یا بلندی بیش از اندازه لثه) کاندید  اصلاح طرح لبخند نمی باشد. مهم ترین مساله آنالیز دقیق فرم صورت ، بینی، لثه، لب و گونه و دندان ها توسط متخصص و ارائه بهترین درمان است .

اصلاح طرح لبخند چه نتایجی دارد ؟


طرح لبخند زیبای شما نشانه ای از زیبایی و جذابیت تان خواهد بود  . اصولا زیبایی ظاهری دندان ها با  استفاده از روش هایی مانند روکش دندان، بریج دندان، اورتودنسی، کاشتن دندان و سفید کردن دندان قابل انجام است که می تواند تا مدت های طولانی ماندگاری داشته باشد .

اصلاح شدید ترین بهم ریختگی های دندانی و یا بدرنگی دندان ها در کم ترین جلسات امکان پذیر خواهد بود و البته انتخاب نوع درمان به عهده دندانپزشک زیبایی است .

اصلاح لبخند با چه روش هایی امکان پذیر است؟


در بسیاری از موارد دندان های شما نیازی به تغییرات عمده نخواهند داشت ، در غیر این صورت نیز حتی شدید ترین بهم ریختگی های دندانی نیز قابل اصلاح خواهد بود .
امروزه روش های سریع و بدون دردسری برای داشتن دندان های مرتب ارائه شده است که فرد در طول یک یا دو جلسه درمان می تواند به نتیجه ی بسیار ایده آلی دست یابد .
از جمله درمان های زیبایی برای اصلاح لبخند می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ارتودنسی
  • بلیچینگ
  • لامینیت های دندانی
  • روکش دندان
  • زیرکونیوم ها
  • و….

فرآیند اصلاح طرح لبخند منجر به بهبود ظاهر لبخند شما از طریق یک یا چند روش مربوط به زیبایی دندان می شود ممکن است دندان های شما با یک بلیچینگ ساده درمان شود و در مقابل نیز ممکن است روابط فکی شما نیاز به تغییر داشته باشد و ارتودنسی در نظر گرفته شود .

در حقیقت، یک طرح لبخند چیزی است که شما انتخاب می کنید آن را به دیگران نشان دهید، در حالی که یک تجدید ساختار کامل دهان می تواند آن چیزی را در اختیار شما قرار دهد که در عمل نیاز به ارائه آن به دیگران وجود دارد.

کدام روش مناسب تر است ؟


زمانی که شما به دندانپزشکی زیبایی مراجعه می نماید ، این دندانپزشک است که برای شما تعیین می کند که چه نوع درمانی برای زیبایی دندان های شما نیاز است ، از این رو توصیه می شود که در انتخاب دندانپزشک زیبایی دقت کافی را داشته باشید تا بتوانید در کم ترین زمان و مناسب ترین هزینه ها دندان های زیبا و مرتبی داشته باشید که البته ماندگاری بالا و ایده آلی دارند .

دندانپزشکی و بهداشت دهان و دندان کودکان

اهمیت بهداشت دهان در کودکان


طبعا رعایت بهداشت دهان و دندان باعث سلامت دندان‌های شیری و دائمی و جلوگیری از مشکلات دهان و دندان می‌شود. همانطور که می‌دانید دندان‌های شیری ۳ وظیفه مهم دارند که دو تای آن یعنی جویدن و زیبایی با دندان‌های دائمی مشترک است. اما وظیفه سوم آنها که اهمیت بسیاری دارد ایجاد مسیری برای رویش دندان‌های دائمی است. اگر دندان‌های شیری سالم باشند و در زمان درست خود لق شده و بیفتند جدا از اینکه زیبایی و  امکان تغذیه سالم را برای کودک به ارمغان می‌آورند امکان رویش صحیح دندان‌های دائمی را هم  فراهم می‌آورند. اما اگر بهداشت دهان بدرستی رعایت نشود دندان‌ها زود از دست می‌روند و کودک با مشکلاتی نظیر دشواری غذاخوردن، کاهش اعتماد به نفس به خاطر مشکلات زیبایی و تکلم و رویش نامرتب و شلوغی دندان‌های دائمی روبرو می‌شود.

نخستین دندان کودک درواقع در ماه چهارم دورن جنینی یعنی در رحم مادر شکل می گیرد . بنابراین بهداشت دندان باید خیلی زود یعنی از زمان بارداری مادر آغاز گردد پس مادر باید تغذیه صحیح داشته باشد و غذای سالم و کافی بخورد و به قدر کافی کلیسم، فسفر و دیگر مواد معدنی لازم را به بدن خود برساند که در ساختمان استخوانها و دندانهای جنین مورد لزوم است و همچنین لازم است که به حد کافی ویتامین، به ویژه ویتامین c و D مصرف نماید تا نخستین دندانهای کودک وی قوی و سالم باشند.

گاهی بانوان، در دوران بارداری دچار تورم لثه می شوند که به اصطلاح تورم لثه بارداری نامیده می شود که ناشی از تغییرات «هورمونی » است. بهداشت کافی توام با تمیز نگاهداشتن دهان و مسواک نمودن دندانها از این عارضه جلوگیری می کند.

پس از تولد کودک، نباید از بهداشت دهان کودک غافل بود و پیش از درآمدن نخستین دندانها نیز باید به این امر مهم توجه نمود. درست است که مسواک کردن را باید پس از دندان درآوردن کودک انجام داد، ولی با یک پارچه تمیز و یا تنزیب می توان باکتریها و پلاک ها را از زبان و لثه وی زدود. اگر مراقبت از دندان های کودک انجام نپذیرد و به حال خود رها گردند، دچار پوسیدگی خواهند شد بنابراین مراقبتهای بهداشتی دهان و دندان را هرچه زودتر و از ابتدای کودکی باید به فرزندان خود بیاموزیم تا در بزرگسالی کمتر دچار پوسیدگی و دیگر عوارض دندانی شوند.

بیشترین کاری که ممکن است والدین انجام دهند این است که مسواک را بردارند، کمی خمیر‌دندان روی آن بگذارند و به کودک بگویند که مسواک بزند.

کودک هم از آنجا که معمولا برای چنین کارهایی بی‌حوصله و بی‌تاب است، اغلب در کمتر از یک دقیقه کار را تمام می‌کند بنابراین در این میان اشتباه‌هایی اتفاق می‌افتد که نتیجه‌اش پوسیدگی دندان‌ها و بیماری‌های لثه‌ای است. مراقبت و حفظ سلامت دندان و لثه در کودکی سبب رشد مناسب لثه می‌شود و فاصله مناسب و مورد‌نیاز برای رشد دندان‌ها را در آینده درپی خواهد داشت همچنین سلامت دهان و دندان او را در کودکی و بزرگسالی تضمین میکند.

آیا نیازی هست که دندانهای شیری کودکان نیز تمیز و پاک شوند؟


با روئیدن و ظهور دندان در دهان ، پلاک میکروبی نیز برروی آن تشکیل گردیده و شروع به تخریب و ایجاد پوسیدگی می کند پس بهداشت دهان کودک با رویش اولین دندان شیری آغاز می شود.

چگونه؟ خیلی ساده! با استفاده از یک تکه گازاستریل زخم بندی با پارچه تمیز ملایمت و آرامی دندان را تمیز و پلاک دندانی را از روی آن بردارید.

در صورتی که کودک شما از شیشه استفاده می کند باید بدانید که اگر در هنگام خواب نیز عادت به مکیدن سر شیشه دارد ، به علت آنکه مایع درون شیشه دارای مواد قندی است این قند توسط میکربهای دهان تجزیه و به اسید تبدیل می شود و این اسید نیز بر روی دندان شیری اثر کرده و موجب پوسیدگی می شود ، پس:

از اینکه در هنگام خواب نیز شیشه یا پستان مادر در دهان کودک باشد خودداری کنید و اگر کودک شما قیل از آنکه به خواب زود عادت به استفاده از شیشه دارد حتی المقدور آن را با آب ساده پر کنید تا از پوسیدگی دندانهای شیری او جلوگیری کنید.

یک رژیم غذائی متعادل حاوی مقادیر کافی کلسیم و فسفر برای تکامل دندانهای کودک را در بردارد. لذا بدون تجویز طبیب یا دندانپزشک ، خودسرانه اقدام به دادن ویتامین ها و یا مواد معدنی به کودک ننمائید.

کودک و دندانپزشک


ملاقات با دندانپزشک تجربه ایست که کودک باید آن مواجه شود ، همانطور که یک فرد بزرگسال نیز ملزم به مواجهه با آنست.

بهترین زمان برای شروع مراجعه طفل به دانپزشک حدود ۹ ماهگی است و عادت به مراجعه منظم به داندانپزشک می تواند از پیدایش بیماریهای دهان و دندان جلوگیری کند.
اولین ملاقات کودک با دندانپزشک از اهمیت خاصی برخوردار است و باید برای او خاطره خوب و خوشی باشد تا دچار ذهنیت منفی از دندانپزشک نشود. قبل از ویزیت به کودکتان بگوئید که دندانپزشک دوست توست و می خواهد به سلامتی تو کمک کند.
اولین ملاقات کودک نباید با ساعت خواب یا بازی او مقارن باشد.

رعایت بهداشت دهان و دندان در کودکان


برای داشتن دندانهای سالم در کودکان با رعایت بهداشت، باید به نکات و موارد زیر توجه شود:

  • تغذیه سالم

با توجه به نقشی که تغذیه در سلامت دندانها ایفا می کند، برای کودکان نیز اهمیت زیادی دارد. در واقع اولین نکته ای که والدین برای حفظ سلامت دندانهای کودک خود باید رعایت کنند، توجه به تغذیه آنهاست. در این مورد خودداری از مصرف بیش از حد مواد غذایی شیرین و تنقلات سفت و سخت، مصرف لبنیات روزانه غذاهای حاوی کلسیم و ویتامین D و همچنین خودداری از مصرف غذاهای چسبنده مضر و … از جمله مواردی است که والدین باید به آن توجه داشته باشند.

در دوران شیردهی تغذیه مادر نیز تاثیر زیادی بر سلامت دندانهای نوزادان دارد. برای این منظور مادران نیز باید مراقب تغذیه خود باشند. مصرف برخی از داروها در این دوره، بر دندانهای کودکان تاثیر دارد. در صورتی که مادر از داروهای خاصی استفاده می کند، باید با دندانپزشک مشورت کند و در صورت تشخیص متخصص دندانپزشکی کودکان باید از دادن شیر به نوزاد خودداری کند.

  • تمیز کردن دندانهای شیری نوزادان

زمانی که کودک بتواند مسواک را در دست بگیرد، مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان و دندان نیز برای او آسان می شود. اما برای نوزاد، این وظیفه والدین است که باید دهان و دندان او را تمیز کنند و پس از اینکه کودک غذا میل می کند، باید دندانهای او با پارچه تمیز شود و باقی مانده های غذا از روی دندانها او برداشته شوند.

بهتر است آخر شب ها به نوزاد شیر داده نشود. زیرا در پایان شب فرصتی برای تمیز کردن دندانهای او نیست و در نتیجه بر روی دندانها پلاک و جرم تشکیل می شود. از سوی دیگر نباید در حالت خوابیده به کودک شیر یا مایعات داده شود زیرا مقداری از شیر در دهان کودک باقی می ماند و در طول زمان به اسیدهای مضر تبدیل می شود.

  • شروع مسواک زدن

زمانی که کودک به 3 سال رسید، می تواند مسواک را در دست بگیرد و در دهان خود بچرخاند. اما برای این کار به آموزش نیز نیاز است. والدین باید نحوه صحیح مسواک زدن را به کودک خود آموزش دهند. برای دندانهای قدامی نباید مسواک را با حرکات چپ و راست بر روی دندانها کشید. زیرا به مرور زمان موجب تحلیل لثه ها می شود. روش صحیح مسواک زدن به این صورت است که برای دندانهای قدامی حرکت بالا و پایین و برای دندانهای خلفی و آسیاب، حرکت به صورت رفت و برگشت است.

باقی ماندن خمیردندان بر روی دندان نیز باعث تخریب دندانها می شود. بنابراین شستشوی کامل آن ضرورت دارد. بنابراین والدین باید به کودک آموزش دهند که پس از مسواک زدن، به خوبی دهان و دندان خود را بشوید. میزان خمیر دندان نیز باید کم باشد که به مرور به دندانهای کودک آسیب وارد نکند.

  • استفاده از دهانشویه

هر چند برای کودکان دهانشویه ضرورت ندارد و براساس نظر متخصصین بهتر است این مورد از برنامه بهداشت دهان و دندان کودک حفظ شود، اما با توجه به نقشی که دهانشویه در حفظ بهداشت دهان و دندان دارد و از تشکیل باکتری در دهان جلوگیری می کند، بهتر است با رعایت آموزش ها استفاده شود.

دهانشویه برای کودکان باید فلوراید کمتری داشته باشد. باید به کودکان آموزش داده شود که از بلعیدن دهانشویه خودداری کنند. زیرا فلوراید موجود در دهانشویه برای سلامت کودک زیان آور است. تعداد دفعات استفاده از دهانشویه برای کودکان کمتر از والدین است و یکبار در هفته کفایت می کند.

  • استفاده از نخ دندان

ممکن است تصور کنید کودکان به نخ دندان نیاز ندارند. زیرا طول تاج دندانهای آنها کوتاه است و در نتیجه هیچ غذایی در لابه لای دندانهای آنها قرار نمی گیرد. در حالی که این تصور اشتباه است و کودکان نیز همچون بزرگسالان به نخ دندان نیاز دارند. اما به دلیل سخت بودن این روش، ابتدا والدین خود باید آن را انجام دهند تا کودکان نیز یاد بگیرند. استفاده صحیح از نخ دندان اهمیت زیادی دارد. در صورتی که نخ دندان اشتباه انجام شود، به لثه کودک آسیب های جدی وارد می کند.

  • انجام معاینات دندانپزشکی

بردن کودک به نزد متخصص دندانپزشکی کودکان باید به صورت مدام و دوره ای باشد. در صورتی که دندانهای کودک بد رنگ و یا پوسیده شده باشند، ترمیم و درمان آنها ضرورت دارد. فرآیند پرکردن دندانهای پوسیده کودک نیز همچون بزرگسالان انجام می شود. در عین حال معاینات لثه کودک نیز اهمیت دارد. در صورتی که لثه کودک عفونی باشد، مطمئنا تاثیر نامطلوبی بر روی دندانهای او بر جای می گذارد.

  • مراقبت از دندانها هنگام خوراندن دارو به کودک

مصرف برخی از داروها برای دندانهای کودکان مضر است. برای مثال داروهای تقویتی و قطره های آهن اگر بر روی دندانها ریخته شود و یا هنگام خوردن با دندان تماس داشته باشند، موجب سیاه رنگ شدن دندانهای کودک می شود.

اگر چه تنها ظاهر و شکل دندان بدرنگ می شود و هیچ تاثیری بر پوسیدگی ندارد، اما به دلیل زشت شدن رنگ دندانها، بهتر است در زمان استفاده از این داروها باید از قطره چکان استفاده شود تا با دندانها تماس نداشته باشند. پس از مصرف نیز کودک دهان و دندان خود را با آب بشوید.

مراحل و تجهیزات لازم برای انجام روش های ارتودنسی

ارتودنسی علم تصحیح روابط نامناسب فک و دندان و جفت و ردیف کردن دندان های نامنظم است. درنهایت، با انجام ارتودنسی دندان مشکلات مربوط به نظم، ترتیب و قرارگیری دندان ها در فک برطرف شده و فرد می تواند با کیفیت بهتری غذا بخورد و از زیبایی بیشتری هنگام صحبت کردن و لبخند زدن برخوردار باشد.

سن مناسب


زمانی که ساختمان های صورت در حال رشد هستند، ارتودنسی راحت تر و ساده تر انجام می شود و در زمان کمتری موفقیت بالاتری خواهد داشت.

سن مناسب در دخترها قبل از ۱۳ سالگی و در پسرها قبل از ۱۵ سالگی است. اگر این زمان سپری شود تصحیح روابط به زمان و انرژی بیشتری نیاز دارد. البته در سنین بالا تر، بیشترین هدف درمان، مرتب کردن دندان ها و در سنین پایین تر بیشترین هدف درمان، رفع اختلالات فکی و تغییر چهره است.

سن بیمار از این نظر اهمیت دارد که به ما نشان می دهد چه امکاناتی برای درمان در اختیار داریم. آیا زمانی برای پیش درمانی در اختیارمان است یا خیر؟ یا اصلا چنین درمان هایی ضروری است؟ آیا از فاکتور رشد می توان کمک گرفت یا خیر؟ تمام جواب ها به سن بیمار ختم می شود؛ به همین دلیل بیماران را از نظر سنی دسته بندی می کنیم. البته فراموش نکنید که تا زمانی که دندان در دهان است می توان این درمان را انجام داد و به قول معروف هیچ وقت دیر نیست.

مراحل انجام ارتودنسی


هر کدام از مراحل ارتودنسی دندان شامل چند اقدام دندانپزشک می‌باشد که به طور کامل در این مقاله به شرح آن می پردازیم.

بطور معمول متخصص ارتودنسی شما اولین جلسه را به معاینه و بررسی مشکلات دندان های شما اختصاص می دهد .

پس از ویزیت متخصص ارتودنسی می تواند تشخیص و تعیین عملکرد به روی دندان های شما را با شما درمیان بگذارد  .البته رادیو گرافی از تک تک دندان های شما سبب می شود تا بتوان  هر گونه مشکل را از  دندان ها قبل از قرار دادن براکت های ارتودنسی بر طرف کرد .

حالا متخصص ارتودنسی شما می تواند نظر قطعی و برنامه درمانی شما را به اطلاعتان برساند .متخصص ارتودنسی شما ابتدا از سلامت لثه های شما اطمینان حاصل می کند سپس به سراغ پر کردن پوسیدگی ها و جرم گیری دندان ها می رود  .

پس از رفع همه مشکلات در صورتی که نیاز به درمان متحرک وجود داشته باشد این بار نوبت به قالب گیری از  فک بالا ، پایین و دندان های شما می رسد .

مرحله اول: رادیوگرافی و قالب‌گیری

  • معمولاً عکس رادیوگرافی پانورامیک دهان (عکس همه دندان‌ها) و عکس هر یک از دندان‌ها به صورت جداگانه لازم است.
  • ممکن است از صورت، دندان‌ها و دهان فرد هم عکس گرفته شود، این عکس‌ها قسمتی از پرونده دائمی بیمار خواهد بود.
  • متخصص ارتودنسی دندان قالب‌هایی را از دندان‌های فک بالا و سپس فک پایین تهیه می‌کند. هنگام قالب گرفتن حس می‌کنید که دهانتان با ماده بتونه مانند پر شده است، این مرحله فقط 30 ثانیه زمان می برد. عمل قالب‌گیری بسیار راحت و سریع است، اگر به سادگی دچار حالت تهوع می‌شوید، سعی کنید آرامش خود را حفظ کنید و از راه بینی نفس بکشید.

مرحله دوم: اقدامات اولیه

  • دندانپزشک پس از بررسی تصاویر رادیوگرافی و قالب‌ها، برنامه درمانی مناسب فرد را طرح ریزی می‌کند.
  • چنانچه فضای بین دندان‌های خاصی خیلی کم باشد، ممکن است نیاز به استفاده از جداکننده‌های فلزی یا پلاستیکی ما بین دندان‌هایتان، قبل از ادامه مراحل دیگر ارتودنسی، داشته باشد.
  • ممکن است نیاز باشد تعدادی از دندان‌هایتان را بکشید. در برخی موارد در طول روند درمان و نه در آغاز آن، این امر لزوما باید انجام شود.
  • دندان‌های بیمار باید کاملاً تمیز شوند.
  • اگر دندان‌های حساسی دارید، حداقل به مدت دو هفته از خمی مکیدن انگشت دندان ضدحساسیت استفاده کنید تا حساسیت دندان ها قبل از شروع ارتودنسی دندان برطرف شود.
  • هر گونه مشکل دندان ها باید قبل از قرار دادن بریس درمان گردد؛ حفره‌های پوسیدگی پر شود و تمامی مشکلات ارتودنسی رفع شود.
  • در صورت نیاز به جراحی فک و مرتب کردن دندان، این عمل باید قبل از گذاشتن بریس انجام شود؛ هر چند بعضی اوقات جراحی فک بعد از ارتودنسی دندان انجام می شود. زمان جراحی با توجه به وضعیت و شرایط هر بیمار متفاوت است.

مرحله سوم: قرار دادن بریس

  • متخصص ارتودنسی یا دستیار دندانپزشک، دندان‌ها را خشک می‌کند و آن‌ها را با اسید سفید کننده‌ مخصوصی، جهت اتصال با سیمان نگهدارند براکت ها آماده می کند. سعی کنید این اسید را روی زبانتان نگه ندارید.
  • براکت‌ها روی دندان‌ها قرار داده می‌شوند و خیلی سریع، نور پلاسما با شدت بالا روی سطح براکت تابانده می‌شود تا اتصال صورت گیرد(ارتودنسی سریع).
  • سیم قوسی از بین تمام براکت‌ها به نحوی می‌گذرد که به گونه ها فشار وارد نکند. اگر احساس کردید که سیم ارتودنسی دندان درون گونه‌تان فرو می‌رود به دندانپزشک بگویید تا سیم را کوتاه کند.
  • کش‌های کوچکی (قطعه‌های مسدود کننده حلقه‌های دایره‌ای شکل) روی براکت‌ها قرار می گیرد تا آن‌ها را روی سیم نگه دارد و حس فشار ایجاد کند. قابل ذکر است در صورت استفاده از ارتونسی دیمون نیازی به استفاده از کش نیست.

مرحله چهارم: تنظیمارتودنسی دندان در هر ماه یکبار

  • بریس را باید هر 4 تا 6 هفته یکبار مجددا تنظیم کرد. در این مراجعه‌ها که زمان کمی طول می کشد، پزشک کش‌های قبلی (قطعه‌های مسدود کننده) و گاهی سیم را نیز درمی‌آورد. ممکن است این کار کمی دردناک باشد که دلیل آن بیش از هر چیز وارد شدن فشار روی دندان‌ها است.
  • پس از تنظیم، دندان‌ها تا چند ساعت یا چند روز درد خواهد کرد. در طول این مدت ارتودنسی، غذای نرم میل کنید. تا زمان مراجعه بعدی، درد دندان‌ها کاملاً از بین رفته است.

مرحله پنجم: درآوردن بریس

  • درآوردن بریس راحت و سریع انجام می‌شود. دندانپزشک هنگامی که زمان درآوردن بریس فرا برسد، قوس پشت بریس‌ها را با سیم‌چین مخصوص می‌برد و به این ترتیب پیوند متصل کننده بین براکت و دندان از بین می‌رود. این حرکت علیرغم صدای بلندش، دردی را به وجود نمی‌آورد.
  • همه ی براکت‌ها از روی دندان‌ها جدا می‌شوند و لایه‌ای از پلاستیک پیوندی را روی دندان به جا می‌گذارند. سپس دندانپزشک با استفاده از یک وسیله دستی با سرعت بالا پلاستیک را از روی دندان‌ها تمیز کرده و تمام محل‌های برداشتن پلاستیک را با مینا پوشش می‌دهد و در نهایت پولیش می‌کند.

مرحله ششم: قرار دادن پلاک

ماه‌ها یا سال‌ها وقت و هزینه هنگفتی را صرف کرده‌اید، رنج و دردسرها را تحمل کرده اید تا دندان‌هایی صاف و مرتب داشته باشید و به تازگی از تحمل آن در دهان راحت شده‌اید. اما در واقع این پایان کار نیست چون باید پلاک بگذارید تا دندان‌ها در موقعیت جدیدشان باقی بمانند.

استفاده از پلاک طبق تجویز متخصص ارتودنسی، به ویژه ظرف یک سال نخست پس از جداکردن بریس، اهمیت زیای دارد، زیرا تقریبا 9 ماه طول می‌کشد تا رباط‌های اطراف دندان موقعیت جدیدشان را حفظ کنند. اگر از پلاک به طور منظم استفاده نکنید، دندان‌هایتان دوباره جابه‌جا خواهد شد. بسیاری از افراد پس از گذشت یک سال تنها شب‌ها، آن هم چند شب در هفته، از پلاک استفاده می‌کنند تا مطمئن شوند که داشتن لبخند زیبا را از دست نخواهند داد

هر کدام از این روش های درمانی در موارد خاص خود و بسته به تشخیص دندانپزشک کاربرد دارد. روش متحرک بیشتر برای بیماران کم سن استفاده می شود. اما در سنین بالاتر به دلیل اینکه ساختمان های استخوانی فک ها تثبیت نسبی دارد، عملا روش ارتودنسی متحرک تاثیر زیادی نخواهد داشت و باید از ارتودنسی ثابت استفاده شود. اگر در سنین بالا تصمیم بهارتودنسی گرفته شود ممکن است علاوه بر ارتودنسی ثابت، جراحی فک نیز بسته به تشخیص متخصص جراحی فک و صورت نیاز داشته باشد، در صورتیکه در سنین پایین تر این کار می تواند به راحتی با ارتودنسی متحرک و حتی با هزینه کمتر  و راحت تر انجام پذیرد.

مراقبت های دندانپزشکی


هنگام فعالیت های شدید و ورزش های سنگین که با ضربه سر و صورت ممکن است همراه باشد یا هنگام شنا مراقب سیم های ارتودنسی ثابت خود باشید. در صورت داشتن پلاک های متحرک آن را قبل از این نوع فعالیت ها از دهان خارج کنید.

با مشاهده هر نوع زخم و ممانعت در غذا خوردن و صحبت کردن توسط وسایل اردتونسی هرگز آن را دستکاری نکنید و جهت رفع مشکل به دندانپزشک مراجعه کنید.

در ارتودنسی متحرک، پلاک های ارتودنسی فقط در هنگام خوردن غذا و آشامیدن باید از دهان خارج شود و پس از صرف غذا و تمیز کردن دندان ها، پلاک های ارتودنسی را باید دوباره در دهان گذاشت. همچنین از خوردن آدامس، شکلات کش دار، گز و ته دیگ پرهیز کنید.

از گاز زدن میوه، بلال، ساندویچ، پیتزا توسط دندان های جلو و پایین خودداری کنید.
برای خوردن میوه های هسته دار، ابتدا هسته را از میوه جدا کنید و بعد آنها را با دندان های عقب بجوید.

از قرار دادن مداد، خودکار و اجسام این چنینی در داخل دهان خودداری کنید.
تمیز کردن براکت ها و سیم های ثابت ارتودنسی به علت غیرمتحرک بودن، برای جلوگیری از گیر کردن غذا و پوسیدگی دندان ها باید توسط مسواک های مخصوص انجام گیرد تا از بوگرفتن و تغییر رنگ آن جلوگیری شود.

مسواک در فک بالا از بالای لثه به طرف پایین و در فک پایین به طرف بالا کشیده شود. سطوح جونده و پشت دندان ها فراموش نشود.

اورجت یا جلو بودن دندان‌ها و فک بالایی

از جمله ناهنجاری های فکی-دندانی رایج، “اورجت یا جلو بودن دندان‌ها” است که اغلب به دلیل “عدم رشد کافی فک پایین” ایجاد می شود. در بعضی ازاین بیماران به طور جبرانی یا در صورت درمان فانکشنال با فشار این دستگاه ها تمایل قدامی دندان های جلو فک پایین افزایش می یابد. تصحیح تمایل دندان های قدامی بیرون زده، منجر به افزایش اورجت می شود. برای رفع این اورجت اضافی غیر از مواد خارجی  معمولاً به ناچار اقدام به درمان فک بالا کرده و یا ارتودنسی فک بالا  و دندان های قدامی بالا را عقب می برند، که این عامل باعث عقب زدگی نیمه میانی صورت و در نتیجه نیم رخ مقعر و برجستگی بد نمای بینی خواهد شد. زیرا در این بیماران فک بالا مشکلی ندارد.

حال اگر بتوان با روش درمانی مناسبی علی رغم اصلاح محور دندان های قدامی پایین، ناچار به عقب بردن دندان های بالا نباشیم، چهره ی بیمار در بخش میانی دچار مشکل خواهد شد و گاه نیازی به درمان فک بالا هم وجود ندارد.

بر این اساس ایده ای شکل گرفت که: در سن رشد با نگه داشتن لبه انسیزال دندان های قدامی بالا و پایین در وضعیت ثابت نسبت به هم و ترغیب آگاهانه ی بیمار به بستن فک در وضعیت قدامی تر، رشد فک پایین تحریک شود و هم چنین نیروی عقب برنده ای دستگاه ثابت روی ثنایاهای پایین نیز به طور معکوس به جلو بردن فک پایین کمک کند.

نمونه ها دارای 3 مشخصه بودند: 1-سن رشد. 2-جلوزدگی زیاد ثناهای پایین. 3-اورجت طبیعی. برخی از نمونه ها پس از درمان فانکشنال اولیه با دستگاه فرانکل تغییر یافته، مشخصات مذکور را پیدا کرده بودند. در فک پایین دو پرمولر درآورده شده و بند و باند اجوایز 0.022ً قرار داده شد. دستگاه متحرکی نیز در فک بالا قرار گرفت که مندیبل را در وضعیت پروترود قرار می داد.

18 مورد از نمونه هایی که همکاری مطلوبی داشتند، پیشرفت در اندازه و موقعیت قاعده ی مندیبل و عدم افزایش قابل ملاحظه ای اورجت را نشان دادند. امتیازات مهم این روش: اول کاهش میزان درمان ثابت، دوم در مواردی جلوگیری از کشیدن دندان در فک بالا، سوم اصلاح فک پایین به طور اسکتال و چهارم عدم تاثیر سوء بر چهره ی بیمار. در حالت طبيعی بايد دندانهای جلو بالا مختصری (در حد 2 ميلی متر) جلوتر ازدندانهای پايين قرار گيرند.در صورتيکه دندانهای بالا بيش از اين مقدار جلوتر از دندانهای پايين قرار بگيرند اصطلاحا گفته می شود اورجت زياد وجود دارد.

دلایل


دليل آن می تواند مشکل فکی ( رشد زياد فک بالا به جلو يا رشد کم فک پايين به جلو يا ترکيبی از هر دو ) يا بيرون زدگی دندانهای بالا يا نبود بعضی از دندانهعای پايين باشد . همچنين عادات نامناسب مثل مکيدن انگشت تا سنين بالا نيز می تواند باعث اين مشکل شود. در اين موارد ریسک بالایی برای بروز ضربه و آسیب به دندانهای جلوی بالا در اورجت زياد وجود دارد بالاخص اگر بیمار ورزش های تماسی انجام می دهد.

به طور کلی می توان گفت که اغلب بی نظمی های دندانی از جمله جلو بودن فک و دندان ها علل استخوانی و دندانی دارند. برای مثال وقتی دندان های فک بالا جلو هستند ممکن است استخوان فک بالا جلو باشد یا استخوان در محل صحیح بوده و فقط دندان ها جلو باشند. در برخی موارد نیز ممکن است هم استخوان و هم دندان ها جلو باشند. با این مقدمه می توان ناهنجاریهایی که به طور کلی جلو بودن فک و دندان ها  گفته می شوند را به اشکال زیر طبقه بندی کرد.

امکان اصلاح مشکلات و بهم ريختگی های دندانی و به دست آوردن جفت شدن صحيح دندانها در صورتی که مشکل فکی وجود نداشته باشد در هر سنی وجود دارد ، البته در صورت وجود مشکل فکی در صورت مراجعه بيمار در سن مناسب (قبل بلوغ) ابتدا بايد درمان اصلاح نقايص فکی با پلاکهای متحرک انجام شود و سپس با درمان ارتودنسی ثابت دندانها صاف شوند و در صورت مراجعه در سن  بالا  باز هم امکان صاف کردن دندانها وجود دارد وبا جراحی فک و قرار گرفتن آنها در موقعيت صحيح ، جفت شدن ايده ال دندانهای بالا و پايين به دست می آيد و اگر بيمار تمايلی به جراحی فک هم نداشته باشد دندانها صاف می شوند اما به طريقه صحيح روی هم جفت نخواهند شد ( اصطلاحا اکلوژن مناسب نخواهند داشت.)

مشکلات فکی


  • رشد بیش از حد فک بالا
  • کاهش رشد فک پایین
  • ترکیبی از رشد بیش از حد فک بالا و کاهش رشد فک پایین

مشکلات دندانی


  • جلوزدگی دندان های جلو در فک بالا
  • عقب بودن دندان های جلو در فک پایین
  • ترکیبی از جلوزدگی دندان های جلو در فک بالا  و عقب بودن دندان های جلو در فک پایین

درمان


عقب بردن دندان ها با ارتودنسی

ارتودنسی علم ردیف کردن و منظم نمودن دندان های نامرتب است. با مراجعه به یک متخصص ارتودنسی می توان با درمان ارتودنسی نامرتبی دندان ها  را اصلاح و فک ها را هماهنگ نمود. در صورت عدم درمان ارتودنسی نامرتبی دندان ها می تواند مشکلات متعددی برای فرد پیش آورد که مهم ترین آن ها عبارتند از:

  • اشکال در جویدن و هضم غذا
  • لق شدن دندان ها به خاطر فشار اضافی به لثه
  • ضعیف شدن دندان ها به دلیل سایش غیر طبیعی
  • ایجاد سردردهای مزمن یا دردهای صورت
  • مشکلات تنفسی مانند تنفس از طریق دهان دراثر تنگی فک
  • انحراف در فک و عدم تقارن صورت
  • پوسیدگی دندان ها و مشکلات لثه
  • بوی بد دهان
  • گاز گرفتن مکرر زبان یا گونه به دلیل جفت نشدن دندان ها
  • ایجاد ناراحتی در مفصل گیجگاهی-فکی

سوال: دندان های فک بالای من از دندان های پایین کمی جلوتر هستن و جویدن کمی برام مشکل است. هزینه درمان تقریبا چقدر میشود و مدت زمان درمان چقد طول میکشه و از چه روش درمانی باید استفاده بشه؟

جواب: اگر شدت مشکل فکی شما زیاد باشد باید ارتودنسی همرا با جراحی فک انجام دهید اما اگر مشکل فکی شما بیشتر مشکل دندانی باشد با درمان ارتودنسی ثابت قابل حل است. به هر حال پیشنهاد می کنم برای از نزدیک دیدن دندانهایتان و تشخیص نوع درمان به یک متخصص ارتودنسی  مراجعه کنید.

علت و درمان کجی دندان

کجی دندان ها


نامرتبی یا کجی دندان ها یکی از مشکلات شایع در جوامع امروزی است. به طور تقریبی نیمی از افراد جامعه درجاتی از بی نظمی دندانی دارند. علت اصلی کجی دندان ها عدم هماهنگی بین اندازه دندان ها و فضای موجود در فکها می باشد. در اغلب موارد دندان های شیری که ۲۰ عدد هستند، نظم دندانی قابل قبولی دارند و در روند جایگزینی دندان های شیری با دندان های دائمی، بدلیل بزرگتر بودن مجموع عرض دندان های دائمی درجاتی از بی نظمی و کجی دندان ها ایجاد می گردد. در روند رشد، مکانیسم های طبیعی این اختلاف اندازه را جبران می نمایند. مثلاً فاصله بین دندان های شیری یکی از مکانیسم های جبران اختلاف اندازه دندانهای شیری و دائمی است. هنگامی که مکانیسم های طبیعی موجود باعث برطرف شدن کمبود فضای دندان های دائمی نشوند، کمبود فضا و بی نظمی دندان ها ایجاد می شود.

دلایل رویش دندان های کج


کج بودن دندان ها یکی از مشکلاتی است که بیشتر افراد  اهمیتی به آن نمی دهند، دریغ از اینکه همین مشکل می تواند در پوسیدگی دندان ها تاثیر زیادی داشته باشد زیرا هنگام مسواک زدن قسمت هایی باقی می مانند که نمی توان تمیزشان کرد و همین موضوع باعث تشکیل پلاک های باکتری در محل شده و با گذشت زمان دندان از بین می رود. بیمارانی که دندان های کج دارند معمولا با دهان بسته لبخند می زنند تا ساختار دندان هایشان نمایان نشود، ولی معمولا بعد از درمان ارتودنسی این مشکل برایشان حل می شود. معمولا متخصصین توصیه می کنند فرزندان خود را در سن 7 سالگی پیش متخصص ارتودنسی ببرید تا در  صورتی که هر گونه مشکلی وجود داشته باشد، تشخیص داده شده و به موقع درمان شود.

با درمان ارتودنسی مشکل کج بودن دندان ها، دندان های زیاد در دهان،  ساختار نامناسب فکین، اپن بایت و هر گونه مشکلی که با ساختار دندان ها و فکین می باشد حل می شود. ساختار نامناسب دندان ها در زیبایی صورت نیز تاثیر می گذارد و به همین دلیل افراد، بیشتر اوقات، درمان ارتودنسی را برای زیبایی انجام می دهند. مطالعات نشان داده است 70 درصد افراد حداقل یک بی نظمی در داخل دهان خود دارند. این بی نظمی معمولا رشد نامناسب دندان و یا رویش کج آن است. ولی آیا دلیل روشنی برای رویش کج دندان ها وجود دارد؟

واقعیت این است که هنوز دلیل کاملا روشنی برای کجی دندان ها وجود ندارد ولی متخصصین نظریه های مختلفی را در این  زمینه مطرح کرده اند. برخی از محققین معتقدند تغییراتی که در عادات غذایی بشر به وجود آمده است موجب برزو این مشکل شده است. این محققین معتقدند در گذشته استفاده از فکین برای جویدن و خوردن غذا زیاد استفاده می شده است.عادت های غذایی و رفتاری مختلف در کودکی، تاثیر زیادی در ساختار فکین و صورت دارد. محققین اعتقاد دارند چون عادت های غذایی تغییر کرده است، فکین کوچکتر رشد می کنند ولی از آنجایی که رشد دندان ها تفاوتی نمی کند، اندازه فک و تعداد دندان ها هماهنگ نمی شوند.

مطالعات حاکی از آن است که کجی دندان ها در گذشته در مقایسه با امروز کمتر بوده است و یکی از اصلی ترین عواملی که در این چند سال تغییر پیدا کرده است، عادت ها و رژیم غذایی بوده است. یک موضوع دیگری که مطرح شده است تاثیرمواد غذایی خورده شده در رشد، استحکام و ساختار فکین و دندان ها اهمیت زیادی دارد. با وجود اینکه این مطالعات علمی بوده است، نمی توان گفت این نظریه ها قطعی بوده است و نمیتواند دلیل اینکه هنوز هم چرا برخی از افراد دندان های کاملا صافی داشته، در حالی که عده ای دیگر دندان های کج در می آورند.

البته برخی از محققین اعتقاد دارند عوامل ژنتیکی نیز در رویش دندان های کج نیز بی تاثیر نیست. همانگونه که افرادی با موهای قرمز به دنیا می آیند، افرادی هم با دندان های کج متولد می شوند. بیشتر کودکان عادت به مکیدن انگشتشان دارند که همین موضوع نیز در رویش دندان های کج کم تاثیر نیست ولی موضوعی که اهمیت دارد درمان آن است که با استفاده از براکت ها و دستگاه ارتودنسی می توان این مشکل را حل نمود.

کجی دندان‌های کودک ارثی است


یک دندانپزشک اطفال گفت: اندازه فک و دندان‌ها که از والدین به ارث می‌رسد عامل موثر در کجی دندان‌های دائم است که پس از افتادن دندان‌های شیری می‌روید.

کجی یا صافی دندان‌ها در مرحله نخست به اندازه دندان‌های دائم و در مرحله بعد اندازه استخوان فک بستگی دارد که هر کدام از این فاکتورها ممکن است از یکی از والدین به ارث برسد و به همین دلیل هر نوع ناهماهنگی میان این دو عامل به کج شدن دندان‌ها منجر می‌شود.

البته اگر ضربه وارد شده روی جوانه دندان دائم اثر بگذارد به کجی آن منجر می‌شود. بعلاوه گاهی ساختمان دندان پیش از رویش به حدی آسیب می‌بیند که لکه‌های سفید، پس از رویش روی آن دیده می‌شود یا این که پس از مدتی روی ریشه خم می‌شود.

درمان دندان های کج و نامنظم


مغز انسان در سیر تکاملی خود بیشتر و بیشتر رشد کرد و همراه آن توقعات و انتظارات زندگی نیز پیچیده‌تر شدند. بدین ترتیب جمجمه صورت برای فکر کردن بیشتر در ناحیه گیجگاه به طرف جلو کشیده شد و دهان میمون‌وار به بینی سربالا و یک چانه ظریف تبدیل گردید. به این معنا که فضا در فک انسان کم شد، اما عدد ۳۲ باقی ماند. به همین خاطر انسان‌ها امروزه با شیوه‌های مختلف ارتودنسی کوشش می‌کنند که فضای بیشتری برای دندان‌های خود در دهان ایجاد کنند. در این میان، تنها امری که مایه تسلی انسان است، این است که کج بودن دندان‌هایش نشات گرفته از هوش تکامل یافته‌ی نوع بشر است.

ایجاد فضا در دهان با روش ارتودنسی

درمان دندان های کج و نامنظم تابع عوامل متعددی است که متخصصین ارتودنسی با معاینه دقیق بیمار و بررسی قالب های دندانی ، عکسهای داخل دهانی و خارج دهانی و گرافی های فک و صورت در این خصوص تصمیم می گیرند. در طرح ریزی درمان این بیماران، سلامت دهان و فک بیمار و شکل و ظاهر اجزای صورت از عوامل مهم تصمیم گیری است. باید بدانیم که درمان های ارتودنسی می توانند تأثیرات قابل توجهی بر روی فرم لب و صورت داشته باشند و از این رو تجربه و دانش تخصصی دندانپزشک از یک سو و همکاری بیمار از سوی دیگر لازمه یک درمان ارتودنسی خوب است.

در درمان بیماران دارای کمبود فضا ، حسب شدت کمبود فضا و با در نظر گرفتن موارد فوق الذکر ممکن است متخصص ارتودنسی ( ارتودنتیست ) تصمیم به کشیدن تعداد مشخصی از دندان های دائمی گیرد تا با استفاده از فضای دندان های کشیده شده ، درمان کجی دندان‌ها انجام شده و نظم دندانی ایجاد گردد. تقریباً نیمی از بیماران با دندان های کج نیازمند کشیدن دندان دائمی هستند. در برخی موارد کشیدن و نکشیدن دندان در یک بیمار مشخص ممکن بوده و هر یک از این روش ها معایب و محاسن خاص خود را دارند که تصمیم گیری نهایی با لحاظ شرایط خاص بیمار و با مشارکت بیمار در تصمیم گیری انجام می گیرد. در این موارد ممکن است بین متخصصان ارتودنسی نیز اختلاف نظر وجود داشته باشد. برای تصمیم گیری صحیح ارائه اطلاعات کافی به بیمار توسط متخصص ارتودنسی ( ارتودونتیست ) و مشارکت بیمار در این تصمیم گیری لازم است.

ارتودنسی جراحی یا درمان ارتوگناتیک

جراحی فک یا ارتوگناتیک چیست ؟


جراحی فک یا ارتوگناتیک عملی است که برای اصلاح ناهنجاری های فکی انجام می گیرد. اصطلاح “ارتوگناتیک“ از کلمه ی یونانی “orthos”  به معنای صاف کردن و “gnathic” به معنای فک می باشد. از این رو اصطلاح ارتوگناتیک به  معنای “صاف کردن فک” می باشد.در دنیای پزشکی امروز این اصطلاح به طور مشخصی در مورد درمان به وسیله ی جراحی با هدف صاف کردن و تنظیم مجدد فک صحبت می کند.

بسیاری از شما حداقل یک یا دو نفر را می شناسید که جراحی ارتوگناتیک را انجام داده اند. او ممکن است به شما گفته باشد که فک او ثابت شده است و یا ممکن است گفته باشد که فک او را برای جراحی شکسته اند. در این لحظه شما ممکن است از خود بپرسید که چرا این شخص خود را در معرض این جراحی بی رحمانه قرار داده و انقدر خجالتی بوده که نتوانسته است سوال کند. در این بخش ،ما به شما یک دید کلی از آن چیزی که دوستانتان تعریف کرده اند ارائه می دهیم.

جراحی ارتوگناتیک فک و صورت


برای اینکه بفهمید آیا شما نیاز به عمل  جراحی فک دارید حتما باید به دکتر متخصص جراحی فک و صورت و ارتودونتیست مراجعه نمایید تا با آنالیز رادیوگرافی و ارزیابی های کلینیکی فک و صورت نیاز شما به جراحی را تشخیص بدهد.

با توجه به تشخیص دکتر اگر شما نیاز به جراحی فک داشته باشید حتما باید درمان ارتودنسی را نیز قبل از عمل جراحی فک انجام دهید. که حدودا درمان ارتودنسی دندان ها ۱ سال طول میکشد. جهت اینکه اکلوژن به حالت ایده آل برسد بعد از انجام جراحی ارتوگناتیک فک نیز باید درمان ارتودنسی خود را باید ادامه دهید.

در درمان ارتودنسی قبل از جراحی براکت هایی بر روی دندان شما قرار میگیرد که باعث میشود ظاهر دندان های شما نسبت به قبل از ارتودنسی نیز بدتر شود. اما این عمل باعث میشود تا بعد از عمل جراحی ارتوگناتیک دندانها در جایگاه درست خود قرار میگیرند.

هدف از جراحی ارتوگناتیک چیست؟


هدف از جراحی ارتوگناتیک اصلاح مشکلات عملکردی و زیبایی ناشی از مشکلات اسکلتی است. مال اکلوژن (قرارگیری نامناسب دندان ها روی هم) شدید ، باعث بسیاری از مشکلات عملکردی می شود. این مشکلات می تواند شامل موارد زیر باشد: ناتوانی در جویدن مواد غذایی، مشکلات گفتاری، سردرد، درد مفصل فکی و مشکلات پریودنتال. جراحی ارتوگناتیک بخش مهمی از درمان آپنه انسدادی هنگام خواب است.

درمان ارتودنسی به همراه جراحی فک برای بعضی از بیماران ترسناک است . این مسئله نشان دهنده آن است که در این زمینه اطلاعات کافی وجود ندارد . مهم ترین مسئله در این بیماران آگاهی دادن و مشخص کردن سود و زیان هر درمان برای هر بیمار است . هنگامی که برای شما یا فرزندتان درمان ناهنجاری های فک و ارتودنسی پیشنهاد می شود ، شما با اصطلاحی به نام جراحی ارتوگناتیک آشنا می شوید . در صورتی بیمار ناهنجاری فک داشته باشد و قبل از بلوغ مراجعه کند ، با ارتودنسی به تنهایی و بدون نیاز به جراحی ناهنجاری بیمار را می توان درمان کرد ولیکن مراجعه دیر هنگام بیمار به همراه مشکلات فکی نیاز به جراحی خواهد داشت . بیماران ارتوسرجری (Orthosurgery) یا بیماران ارتوگناتیک آن دسته از بیمارانی هستند که دارای مشکل فکی می باشند و پس از بلوغ به متخصص ارتودنسی مراجعه می نمایند . این بیماران می بایست در ابتدا تحت درمان ارتودنسی قبل از جراحی واقع شوند و سپس برای جراحی نزد متخصـص فک و صــورت ارجاع داده شـوند و سپـس تحـت درمان ارتودنســی بعد از جراحــی قرار گیرند .

انواع جراحی


ارتودنسی قبل از جراحی برای رفع مشکل شلوغی و منظم کردن دندانها خواهد بود زیرا تا دندانها منظم نباشند جراح فک وصورت نمی تواند فکین را جراحی کند . بنابراین پیش نیاز جراحی ، ارتودنسی خواهد بود و ارتودنسی پس از جراحی(Postsurgical orthodontics) برای هماهنگی بیشتر دو فک جراحی شده و  نظم بهتر به دندانها و اصلاح هرگونه چرخش دندانها و تثبیت درمان جراحی به کار برده می شود .

این جراحی در بیمارستان تحت بیهوشی کامل انجام می شود . اگر فک بالای بیماری عقب باشد به آن Maxillary deficiency می گویند ،  در این صورت بیمار باید تحت جراحی قرار گیرد که فک بالا به جلو آورده شود به این نوع جراحی Maxillary advancement می گویند . اگر فک بالا جلو باشد یا به عبارت دیگر بیمار دارای Maxillary protrusion باشد ، باید فک بالا به عقب برد شود که به آن جراحیی Maxillary set back می گویند . اگر بیمار دارای فک پایین عقب باشد به عبارت دیگر دارای Mandibulardeficiency باشد. باید فک پایین با جراحی به سمت جلو آورده شود که به آن جراحی Mandibular advancement می گویند . اگر بیمار دارای فک پایین جلو باشد به عبارت دیگر دارای Mandibular prognathism باشد تحت جراحی Mandibular set back قرار می گیرد .

اگر بیمار دارای Deep biteیا  Open bite باشد تحت جراحی Lefort قرار میی گیرد . بایستی توجه داشت  که این درمان یک درمان تیمی است که بین متخصص ارتودنسی و جراح فک و صورت انجام می شود . مراحل انجام درمان بایستی به طور صحیح انجام شود ، در غیر این صورت دستیابی به نتایج مناسب بسیار سخت خواهد بود . درمان های جراحی فک و صورت در گروه درمان های جراحی ساده به حساب می آیند که در اغلب موارد تنها نیاز به یک روز بستری شدن در بیمارستان دارند .

ناهنجاری های ناحیه فک و صورت در  هر دو قسمت بافت سخت (یا استخوان ها) و بافت نرم (یا عضلات و چربی و بافت عصبی و …) اثر میگذارند و رشد عادی آن ها را دچار اختلال میکنند و در واقع بافت نرم از بافت سخت زیرین خود تبعیت میکند به همین دلیل در درمان این ناهنجاریها باید هر دو قسمت را در صورت لزوم درمان نمود .

در درمان این نوع بیماریها ابتدا باید مشکلات بافت سخت (استخوانها) درمان شوند چون استخوانها مانند داربست و اسکلت بافت نرم را در جای خود نگه میدارد ، برای ترمیم بافت نرم ابتدا باید داربست آن را اصلاح کرد .

جراحی که برای اصلاح استخوانهای فک بکار میرود، بر خلاف آنچه مشهور است و حتی بیمه های درمانی به آن اصرار دارند این جراحی ها نه تنها جزء جراحی های زیبایی محسوب نمیشوند بلکه کاملاً درمانی هستند چون باعث از بین بردن نقص بدن شده و کارائی اعضاء حیاتی بدن مانند فک (برای غذا خوردن و صحبت کردن) و بینی (برای تنفس) را بهبود بخشیده و به حالت عادی نزدیک میکند .

هزینه

هزینه درمان ارتوگناتیک در کمترین حالت شامل دستمزد جراح، هزینه‌های بیمارستان، هزینه‌های ارتودنسی قبل و بعد از جراحی، هزینه بیهوشی و داروهای مسکن خواهد بود. اما هزینه نهایی این عمل به شرایط و نیازهای خاص هر بیمار بستگی خواهد داشت.

مشکلات حین درمان ارتودنسی و زمان اورژانسی

مشکلات احتمالی حین درمان ارتودنسی


داشتن لبخندی زیبا، حقی است که همه افراد می‌توانند از آن برخوردار باشند. امروزه با پیشرفت علم در عرصه دندان‌پزشکی و ارتودنسی، شرایط آسانی برای رسیدن به این مهم فراهم‌شده است. اگرچه ارتودنسی جز درمان‌های پرخطر محاسبه نمی‌شود اما کما بیش دارای عوارض و ریسک‌هایی می‌باشد. یک ارتودنتیسیت حاذق و متعهد، موظف است تا ذهن بیمار را نسبت به‌تمامی عوارض احتمالی درمان ارتودنسی آماده سازد. از همین رو در ادامه مقاله کلیه عوارض و ریسک‌های ناشی از درمان ارتودنسی بیان خواهد شد.

درمانهای متحرک

در صورتيکه پلاک خود را گم کرده و يا پلاکتان شکسته ، بايد در اولين فرصت با مطب تماس گرفته و تقاضای وقت اورژانس کنيد . همچنين اگر به هر دليلی پلاکتان در دهانتان به درستی قرار نمی گيرد نيز همين گونه است . البته توجه داشته باشيد که بين جلسات ويزيت مقداری پلاک شما در دهانتان شل می شود که طبيعی بوده و در جلسات ويزيت ماهيانه تنظيم و سفت می شود.

درمانهای ثابت

به منظور جلوگیری از آثار نامطلوب، با کنده شدن براکت یا بیرون آمدن سیم از کش نگهدارنده خود ، می بایست با مطب تماس گرفته شود تا در اسرع وقت مشکل برطرف گردد. در غیر این صورت امکان حرکت دندان ها در خلاف جهت مورد نظر وجود خواهد داشت و در نتیجه، طول درمان اضافه خواهد شد .  در صورتی که برجستگی یا تیزی در هر کدام از اجزاء وجود داشته باشد می تواند منجر به تحریک بافتهای نرم دهان مانند زبان، لثه و گونه شوند. برای بر طرف کردن تیزی و برجستگی هر کدام از اجزاء نامبرده می توان از موم ارتودنسی تا زمان مراجعه به ارتودنتیست استفاده نمود. البته مقداری آزردگی گونه و لبها در اثر براکتها طبيعی بوده و با قرقره آب نمک رقيق و ماساژ مخاطات با دست تميز بهبود می يابد

برای کاهش اضطراب بیمار باید از قبل به وی در مورد ایجاد درد، مشکلات و عوارض ارتودنسی هشدار داد. این مشکلات عبارتند از:

شل شدن بندها

چنانچه بند روی دندانهای آسیای اول شما نصب گردیده، آنها را از جهت محکم بودن مرتب چک کنید. اگر بند ها شل شده باشند، سعی کنید بند شل شده را به محل اولیه خود هدایت کنید . با آن سمت چیزی نجوید و در اولین فرصت جهت اتصال مجدد به کلینیک مراجعه نمائید.

 بیرون زدن سیم

در ماه های نخست پس از شروع درمان , به دلیل حرکت دندانها و مرتب شدن تدریجی امکان دارد سیم از انتهای قوس بیرون بزند. می توانید بلافاصله به کلینیک مراجعه کنید تا قطعه آزار دهنده سیم کوتاه گردد و در صورت عدم امکان مراجعه استفاده از موم های مخصوص تا رسیدن وقت ملاقات بعدی کمک کننده است.

ایجاد لکه های سفید روی دندانها و خونریزی و تورم لثه

بی توجهی در رعایت اصول بهداشتی از جمله مسواک زدن و نخ دندان ، موجب ایجاد لکههای سفید روی دندانها و تورم و التهاب لثه ها می گردد.

ناراحتی و حساسیت دندانها

ممکن است دندانها پس از جلسه فعال سازی دستگاه ارتودنسی اندکی دردناک شوند، این ناراحتی اغلب منحصر به ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول است و پس از آن دندانها خودبخود و بتدریج بهبود می یابند. مصرف یک رژیم غذایی نرم کمک کننده خواهد بود. در صورت نیاز می توانید از مسکن های ملایم استفاده کنید.

زخم و آسیب در داخل دهان

در طی هفته های نخست درمان ارتودنسی ثابت، شما ممکن است با آزردگی یا زخمهایی بر روی مخاط دهان بویژه سطح داخلی لب یا گونه مواجه شوید زیرا این بافتها آمادگی لازم برای مواجهه و تطابق با براکتهای ارتودنسی را ندارند. در اثر گذشت زمان این بافتها به تدریج مقاومتر خواهند شد و پس از آن دیگر زخمی در داخل دهان ایجاد نمی شود. برای تسکین و کاهش تماس مخاط دهان با سطوح براکتها می توانید به میزان اندکی موم ارتودنسی یا پنبه بر روی براکتها در ناحیه مجاور زخم قرار دهید و با این کار تحریک بافت نرم لب و گونه را کاهش دهید. ظرف چند روز آزردگی کاهش یافته و معمولا پس از یک هفته زخم کاملا بهبود می یابد. باید از مصرف مواد غذایی محرک مانند غذاهای تند یا ترش اجتناب نمایید. کاربرد دهانشویه “ضد آفت” نیز به علت داشتن مواد بی حس کننده و نیز ایجاد پوشش بر روی زخمهای دهانی ، بویژه قبل از صرف غذا کمک کننده است. اگر با این روشها زخم بهبود نیافت یا بدتر شد با مطب متخصص ارتودنسی تماس بگیرید.

خارج شدن انتهای سیم ارتودنسی از دستگاه

برخی از سیمهای ارتودنسی بویژه در مراحل اولیه درمان بسیار انعطاف پذیر هستند و این امکان وجود دارد که از روی براکت (نگین) های ارتودنسی بلغزند و خارج شوند. با رعایت رژیم غذایی توصیه شده توسط متخصص ارتودنسی، احتمال بروز این مشکل به حداقل خواهد رسید. اگر انتهای سیم از داخل دستگاه خارج شد سعی کنید با یک پنس یا موچین، سیم را به محل قبلی خود برگردانید. در صورت ضرورت، یک قطعه موم ارتودنسی بر روی سیم قرار داده و با مطب تخصصی ارتودنسی تماس بگیرید.

گم شدن کش دور براکت (O-ring)

اغلب در صورت مفقود شدن یک یا دو عدد از کشهای اطراف براکتها، مشکلی ایجاد نمی گردد و شما می توانید تا جلسه ویزیت بعدی صبر کنید تا کش جایگزین شود. در صورت گم شدن یا درآمدن تعداد بیشتری از کشها، باید با مطب متخصص ارتودنسی برای تعیین وقت تماس بگیرید.

عدم تطابق هدگیر یا سایر دستگاههای ارتودنسی

در صورت بروز این مشکلات بهتر است با مطب تماس گرفته شود و جلسه ویزیت نزدیکتری تعیین شود. تا حد امکان نباید از دستگاه هدگیر یا سایر دستگاهها تا زمان برطرف شدن مشکل استفاده نمود.

تصادف یا ضربه به دندانها

اگر طی درمان ارتودنسی سانحه یا تصادفی رخ دهد که به ناحیه فک و دندانها نیز آسیب رسیده باشد، باید در اولین فرصت با دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی تماس گرفته شود.

در هر یک از شرایط بالا شما باید در اسرع وقت به دنبال رفتن به اتاق اورژانس ارتودنسی باشید .به طور کلی  دندانپزشکانی که برای اورژانس ارتودنسی کار می کنند آموزش دیده اند که مسئولیت رسیدگی به طیف وسیعی از مشکلات دهان و دندان را به عهده بگیرند . آنها می توانند به احتمال زیاد ابزارهای تشخیصی و بیهوشی و درمان را که شما نیاز دارید برایتان  بکار ببرند .برای مثال اگر دندان شما شکسته شده باشد دندانپزشک اورژانس می تواند این مشکل را فوری برایتان درمان کند و دندان شکسته شما را ترمیم کند. به همین ترتیب در مواقع درد یا تورم شدید که نشانه ای از عفونت یا بیماری است در بخش اورژانس ارتودنسی ویزیت خواهید شد.پس از آن شما باید به فکر گرفتن یک وقت اورژانسی از متخصص ارتودنسی خود باشید.

منابع:

دکتر درویش پور
دکتر گلشاه
دکتر سبزواری
پارس ارتو
انجمن ارتودنسی

ارتودنسی در بارداری

ارتودنسی در بارداری و شرایط آن


بارداری یکی از شگفت‌انگیزترین مراحل زندگی بانوان است. اگر در طول دوره درمان ارتودنسی متحرک و یا ثابت دندان‌ها متوجه شدید، که به زودی مادر خواهید شد، هیچ دلیلی برای صرف نظر کردن از ارتودنسی وجود ندارد. به طور خلاصه ارتودنسی در زمان بارداری هیچ اثر منفی مستقیم یا معکوسی روی هم ندارند. یعنی نه بارداری مستقیما به ارتودنسی صدمه می‌زند و نه ارتودنسی خطری برای بارداری محسوب می‌شود و زنان حامله میتوانند به منظور اصلاح طرح لبخند خود اقدامات ارتودنسی انجام دهند. ارتودنسی در بارداری کاملاً ایمن است و اگر درمان را پیش از باردار شدن شروع کرده‌اید، حتماً با یک دکتر ارتودنسی خوب این خبر در میان بگذارید.

ارتودنسی و بارداری


در دوران بارداری میزان جرم و دیگر رسوبات میکروبی بیشتر از مقدار قبل از بارداری است. در نتیجه مقدار التهاب نیز بیشتر از دوره قبل از بارداری می شود لذا در بعضی موارد ممکن است این مشکل همراه با خونریزی از لثه هم باشد. حال اگر بیمار سیم ارتودنسی هم داشته باشد ممکن است التهاب لثه و مشکلات لثه ای افزایش یابد ولی در صورتی که بیمار بهداشت مناسبی داشته باشد و دندانها هیچگونه جرمی نداشته باشدارتودنسی نامرئی در این دوران نگرانی نخواهد داشت. رادیوگرافی مادر در هنگام ارتودنسی و دندانپزشکی در دوران بارداری  نیز مشکل خاصی  را برای جنین بوجود نمی آورد چرا که مطالعات ثابت کرده است زیان‌های اشعه ایکس دندان‌پزشکی بسیار بسیار ناچیز است. مخصوصا با تکنولوژی‌های جدید و فناوری‌های دیجیتال رادیوگرافی استفاده شده برای بیماران خیلی کمتر هم شده است. اما در ‌‌نهایت این اشعه‌ها مضر هستند و بیماری که واقعا نیازی ندارد در معرض این اشعه قرار ندهیم.

در استفاده از بی حسی موضعی معمول دندان‌پزشکی نیز برای زنان باردار و جنینشان هیچ زیان شناخته شده‌ای وجود ندارد. در مراحل پایانی بارداری ممکن است خانم‌های مشکل فشار خون پیدا کنند نوع بی‌حسی گا‌ها به ندرت تغییر پیدا می‌کند. با اینکه متخصص ارتودنسی برای ارتودنسی در زمان بارداری در دانشکده‌ها  آموزش دیده‌اند و نحوه درمان را به خوبی می‌دانند اما لازم است از پزشکی که خانم باردار تحت نظارت او قرار دارد درخواست شود اجازه انجام درمان ارتودنسی، زمان مناسب، طول درمان مناسب، نوع ماده بی‌حسی و امکان انجام رادیوگرافی اشعه ایکس، را برای بیمار مشخص نماید. بیماران حتی با وجود سیم کشی دندان می توانند عمل جراحی سزارین، برای به دنیا آمدن کودک داشته باشند.

ارتودنسی و بارداری هیچ‌گونه تداخلی باهم ندارند، ولی با توجه به این‌که مادر در طول این دوران مواد قندی بیشتری می‌خورد دندان‌ها بیشتر در معرض خطر پوسیدگی قرار خواهند گرفت.

همچنین به علت این‌که محیط دهان در این زمان بیش از هر زمان دیگری اسیدی می‌شود باید بهداشت دهان بخوبی رعایت گردد. در هنگام بارداری دندان‌ها استعداد بیشتر برای پوسیدگی دارند. همچنین به علت تغییرات هورمونی در این دوران لثه‌ها نیز در معرض خطر قرار دارند و مشکلات لثه‌ای بیشتر از قبل بروز پیدا می‌کنند. علائم التهاب لثه در دوران بارداری شامل قرمزی، تورم و بزرگ شدن لثه (افزایش حجم لثه) است.

آیا زنان باردار مجاز به ارتودنسی هستند؟


ارتودنسی و بارداری هیچ اثر منفی مستقیم یا معکوسی روی هم ندارند. اما باید توجه کرد که طی بارداری ، تغییرات هورمونی‌ ایجاد می‌شود که بافت لثه و اطراف دندان وهم خلق و خو و شرایط روانی خانم باردار را را تحت تاثیر قرار می‌دهد . بنابراین امکان دارد که به خاطر افسردگی خفیف یا مشکلات دیگر، فرد نتواند دستورات بهداشتی (مسواک و…) را درست رعایت کند.

ممکن است به علت تغییرات هورمونی و اثر آن روی لثه و کوتاهی در رعایت بهداشت ، تورم و مشکلات زیادی در لثه‌ها ایجاد شود که این وضع سبب تاثیر بر ارتودنسی و وضعیت سلامت لثه می‌شود.

نکته ی دیگراین است که بیماران باردار برای تهیه رادیو گرافی در سه ماهه اول بارداری و جهت کشیدن دندان در سه ماهه اول و آخر بارداری محدودیت دارند.

بنابراین اگر بیمار با برنامه ریزی اقدام کند و همکاری دقیق را داشته باشد، هیچ مشکلی از نظر «ارتودنسی در بارداری» پیش نخواهد آمد.

ملاحظات ارتودنسی برای سلامت لثه در دوران بارداری


از جمله عوامل سیستمیک، نقش تغییرات هورمونی در دوران بارداری است التهاب لثه که توسط عوامل متعددی شناخته و ایجاد می شود. اگر چه حضور دستگاه های ارتودنسی به تنهایی باعث ایجاد التهاب لثه نمی باشد.

عواملی مانند بارداری و بهداشت نامناسب دهان و دندان در ترکیب با یکدیگر می توانند التهاب لثه را که در اثر بیماری پریودنتال ( بیماری لثه ) در بیماران تحت درمان ارتودنسی هستند پیشرفت و تسریع کنند.

ارتودنسی می تواند به عنوان یک منبع بالقوه عمل کند و واکنشهای التهابی را  که در دوران بارداری دیده می شوند تشدید کند. عدم آگاهی در مورد مسائل مربوط به سلامت، مراقبت از دهان و دندان و بهداشت نامناسب ممکن است بر روی روند درمان ارتودنسی در دوران بارداری تاثیر بگذارد.

آموزش و آگاهی بیمار برای ارتودنسی در دوران بارداری

این مهم است که حرفه پزشکی در برخورد با بیماران از اهمیت مراقبت از دندان در دوران بارداری نیز آموزش های لازم را ارائه دهند. علاوه براین ارائه دهندگان مراقبت های بهداشت دهان و دندان باید از اهمیت مراقبت از دندان در دوران بار داری و اثرات سلامت پریودنتال ضعیف در دوران بارداری و پس از بدنیا آمدن نوزاد آگاه باشند. در این مورد تکنیک های اصلاح رفتار های مختلف می تواند به کار گرفته شود و آموزش های لازم برای تمیز کردن حرفه ای دهان، دندان و لثه در طول دوران بارداری به زنان باردار آموزش داده شود.

نتیجه


  • ارتودنسی دندان در دوران بارداری ممکن است التهاب لثه را تشدید کند.
  • پریودنتیت در دوران بارداری ممکن است به عوارض نوزاد کم وزن یا  زودرس منجر شود .
  • آموزش و آگاهی بیمار از مراقبت های دهان و دندان و انجام آن توسط بیمار پیش از تولد نوزاد ضروری است .
  • شما نباید در مورد ادامه درمان ارتودنسی در دوران بارداری نگران باشید بلکه با داشتن مراقبت های بهینه و راهکارهای پیشگیری می توانید درمان ارتودنسی را به بهترین وجه به پایان برسانید.

منابع:

نی‌نی بان
دکتر سالاری
کلینیک دندانپزشکی آبان
دکتر درویش پور
سایت دندانپزشکی

تغذیه در ارتودنسی

همه ی ما می خواهیم چهره ای جذاب و لبخندی زیبا داشته باشیم؛ اما همیشه چنین نیست، دندان های فاصله دار، روی هم قرار گرفته و یا چرخیده عواملی است که زیبایی لبخند را کم می کند.

یکی از روش های درمان این مشکلات، مراجعه به دندانپزشک متبحر است که ایشان با درمان هایارتودنسی بسیاری از این مشکلات را می تواند برطرف نماید.

توصیه‌های هنگام استفاده از دستگاه‌های ثابت ارتودنسی


استفاده از براكت‎ها (دستگاه‌های ارتودنسی ثابت) برای ردیف كردن دندان‌ها حدود 150 سال قدمت دارد.در اواسط قرن 18 میلادی، دندانپزشكی برای اولین بار پیشنهاد كرد كه می‌توان با استفاده از نیروهای ملایم دندان‌ها را حركت داد و آنها را در جهت درست هدایت كرد. براكت‌ها را با مقادیر كمی سیمان دندانپزشكی به دندان‌ها می‌چسبانند و با سیم به یكدیگر متصل می‌كنند.دندانپزشك در هر جلسه درمان، با تنظیم كردن این براكت‌ها، نیروی مشخصی به دندان‌ها وارد می‌آورد تا در جهت درست و مناسب حركت كنند.در طول مدتی كه این براكت‌ها روی دندان‌هاست، لازم است به نكات ذیل توجه داشته باشید.

  • حین درمان ارتودنسی می‌توانید رژیم غذایی عادی را داشته باشید ولی باید از خوردن مواد غذایی چسبنده امتناع ورزید.
  • از خوردن غذاهای سفت با هدف جلوگیری از شکسته شدن و کج شدن قطعات دستگاههای ارتودنسی باید خودداری شود.
  • در صورت تمایل به خوردن میوه یا لقمه های بزرگ مانند ساندویچ آنها را به قطعات کوچکتر تقسیم کرده وبا دندانهای آسیا میل نمایید.
  • از مسواک سخت نباید استفاده شود.
  • استفاده از نخ دندان در طی درمان ارتودنسی امکان پذیر و ضروری می باشد.

حال ببینیم هنگام استفاده از براكت چه بخورید و چه نخورید؟ 


هر بار كه خوراكی‌های شیرین یا نشاسته‌ای را در دهان می‌گذارید، محیط مناسبی برای باكتری‌های دهان فراهم می‌شود. این باكتری‌ها با تولید اسید، مینای دندان را حل می‌كنند و سبب ایجاد پوسیدگی می‌شوند.در زمانی كه براكت‌ها روی دندان‌هاست، محل مناسبی برای تجمع خرده‌های غذایی و باكتری‌ها به‌وجود می‌آید كه ممكن است موجب ایجاد پوسیدگی در محل شود. پس باید در مورد خوردن خوراكی‌های شیرین دقت بیشتری به خرج دهیم و تا حد ممكن آنها را محدود كنیم.

كشمش، بیسكویت، عسل، میوه‌های خشك، خوراكی‌هایی است كه احتمال بروز پوسیدگی در این دوران را افزایش می‌دهد.خوردن خوراكی‌های سفت و چسبناك هم ممكن است سبب شكسته یا كنده شدن سیم‌ها و براكت‌های ارتودنسی شود. پس در این زمان از جویدن یخ و آدامس‌های سفت،  شكلات، تافی و میوه‌هایی مانند هویج خام و سیب درسته یا نان‌های سفت اجتناب كنید.توصیه شده است كه میوه و سبزی‌های خام و غذاهای سفت را تكه تكه كنید و سپس در دهان قرار دهید.در روزهای اول نصب براكت‌ها هم، چون دندان‌ها قدری حساس است، بهتر است تا حد امكان از غذاهای نرم استفاده كنید.

غذاهای سفت و سخت نباید در طول دوره درمان ارتودنسی ثابت استفاده شود؛ زیرا احتمال دارد اجزای ثابت ارتودنسی از روی دندان‌ها جدا شود. در صورتی که بیمار باعث شود این اجزا از دندان‌هایش جدا شوند اصطلاحا گفته می‌شود ارتودنسی ثابت شکسته است. در این مواقع باید دستگاه ارتودنسی ثابت را دوباره روی دندان‌های بیمار چسباند. شکسته شدن دستگاه ارتودنسی ثابت توسط بیمار باعث حرکت دندان‌ها شده و در روند درمان اخلال ایجاد می‌کند. در برخی موارد نیز این اتفاق باعث می‌شود مخاط دهان آسیب ببیند و در صورت تکرار مینای دندان را نیز دچار آسیب می‌کند. وسایل ارتودنسی ثابت بسیار محکم روی دندان‌ها چسبانده می‌شوند؛ به طوری که خوردن غذاهای معمولی آسیبی به آنها نمی‌رساند، اما بیمار باید از خوردن خوراکی‌های سفت که می‌تواند به ارتودنسی او آسیب وارد کند مثل میوه‌های هسته‌دار، ذرت، زیتون، تکه‌های برشته نان، پیتزا و خوراکی‌های چسبناک مثل گز و سوهان خودداری کند.

کاملا ممنوع

  • آدامس
  • تافی های چسبنده
  • گز
  • سوهان
  • یخ
  • ته دیگ

با احتیاط خورده شود

  • غذاهای سخت
  • آجیل
  • ذرت بو داده
  • شیرینی
  • سیب
  • ذرت
  • هویج (خام)
  • چوب شور

کمتر خورده شود

  • آبنبات
  • بستنی
  • کیک، کوکی ها
  • غذاهای با قند و شکر

کمتر نوشیده شود

  • نوشیدنی های غیرالکلی گازدارنظیر سودا، کولا، اسپرایت و …
  • نوشیدنی های قند دار
  • آب لیمو (آب لیموی خالص به مینای دندانها آسیب میرساند.)
  • قهوه
  • چای (شیرین یا غیر شیرین)

 مشکلات ناشی از دخانیات در ارتودنسی

  •  در صورت مصرف دخانیات حتی با یک بهداشت دهان عالی بیماری‌های لثه به شکل قابل توجهی در اثر درمان ارتودنسی افزایش خواهد یافت.
  • دخانیات ابتلا به بیماری‌های پریودونتال را افزایش می‌دهند و چون حرکت ارتودنسی نیازمند سلامت بافت اطراف دهان است این مواد تاثیرات درمان ارتودنسی را کاهش می‌دهند.
  • کاهش سرعت بهبود بافتی طی درمان
  • افزایش احتمال برگشت نتیجه درمان در اثر ضعف بافت حمایت‌کننده دندان

منابع:

علم دیلی
پارس ارتو
آکا ایران
زندگی آنلاین
تبیان

مدت زمان روش درمان ارتودنسی

مرتب کردن دندانها با استفاده از روش ارتودنسی نیاز به مدت زمان زیادی دارد. از آنجا که ریشه های دندان‎ دیر حرکت می‎کنند، ارتودنسی نیز طولانی مدت می‎شود. این مشکل موجب شده تا بسیاری از انجام درمان ارتودنسی امتناع کنند و از روش‎ها‎ی دیگری از قبیل لیزر کردن و تراشیدن دندان استفاده کنند که این امر تبعات و عوارض ناخوشایندی را به دنبال دارد. به همین دلیل یافتن راه‎ها‎یی که بتوان از طریق آن طول درمان ارتودنسی را کاهش داد، ضرورت می‎یابد.

برخی اشخاص این سوال برایشان مطرح می گردد کە بدانند درمان ارتودنسی چه مدت طول خواهد کشید؟ و آیا این مدت برای همه اشخاص یکسان است؟ برای پاسخ به این سوالها خبر زیر را مطالعه کنید.

زمان درمان ارتودنسی


مدت زمان ارتودنسی بستگی به نوع درمان ارتودنسی دارد. در درمان‌های ارتودنسی متحرک که برای اصلاح مشکل فک‌ها انجام می‌شود و باید در سن قبل از بلوغ انجام شود بسته به مشکل بیمار از یک تا 3 یا 4 پلاک ممکن است به بیمار داده شود و هر پلاک باید 6- 4ماه استفاده شود و بعد از اصلاح مشکل نیز برای جلوگیری از برگشت نتایج باید استفاده شبانه از پلاک یا تمهیدات دیگر تا پایان بلوغ را مدنظر قرار داد. درمان ارتودنسی ثابت که برای صاف و مرتب‌کردن دندان‌ها استفاده می‌شود نیز بسته به مشکل بیمار بین 18 تا 24 ماه طول می‌کشد. مشکلات کم را می‌توان در زمان کمتر مثل 9 تا 12 ماه نیز درمان کرد. این درمان‌ها در هر سنی ممکن است اما با افزایش سن به دلیل مقداری کاهش سرعت حرکت دندان‌ها، درمان کمی طولانی‌تر می‌شود.

در مواردی که دندان ها دچار بهم ریختگی شدید و علاوه بر ان اصلاح رشد فکی مدنظر باشد مدت زمان ارتودنسی بیشتر می شود . دیگر عامل تاثیر گذار بر دوره درمان ارتودنسی سن می باشد. به طور معمول نوجوانان در مقایسه با بزرگسالان که رشدشان متوقف شده است سریع تر به درمان پاسخ می دهند .

در صورتی که بیماران تا جای ممکن از برنامه ی درمانی پیروی کنند و بهداشت را نیز به خوبی رعایت نمایند ، دوره درمان ارتودنسی سریع تر به نتیجه خواهد رسید . بهداشت مناسب و استفاده از نخ دندان و مسواک نیز کمک می کند که دندان ها به سریع ترین شکل ممکن حرکت کنند.

درمان ارتودنسی بر اساس سن بیمار، شدت ناهنجاری، همکاری بیمار و میزان حرکت دندان متغییر است و بین 6 تا 30 ماه طول می‌کشد. در بعضی موارد خاص، این مدت شاید از 30 ماه هم بیشتر طول بکشد. البته طول درمان ارتودنسی در اکثر بیماران کمتر از 2 سال است.

زمان مناسب شروع درمان ارتودنسی


در دوران کودکی و زمانیکه درآمدن دندان‌های دندان‌های شیری روبه کامل شدن هست، هیچ ضرری ندارد اگر یک ارتودنتیست آگاه و یا یک متخصص اطفال آشنا با مباحث ارتودنسی کودک را معاینه کند. این کار را حتی یک دندانپزشک آگاه می‌تواند به درستی انجام دهد.

گاه با یک نگاه به دندان‌های شیری اطفال و در سنین بالا‌تر (حول و حوش ۶ سالگی) با بررسی رادیوگرافی دندان‌ها، می‌توان پیش بینی‌هایی را انجام داد و رویش دندان‌ها و رشد فکین را با راهنمایی‌هایی یا با ارایه دستگاه‌هایی هدایت کرد تا کودک در آینده از نیاز به ارتودنسی‌های پیچیده نجات پیدا کند. یا مشکلات کوچک را با دستگاه‌های متحرک یا ثابت کوتاه مدت حل کرد.

اگر در مراحل قبلی هیچ معاینه حرفه‌ای روی کودک انجام نشده، هنوز دیر نیست.
در اغلب کودکان بهترین سن اولین معاینه حدود ۷-۸ سالگی است. ممکن است حتی هیچ دستگاهی به کودک ارایه نشود ولی با دستوراتی خاص یا با کشیدن برنامه ریزی شده دندان‌ها می‌توان به کودک کمک کرد که از مشکلات پیچیده تری مانند نهفتگی دندان‌ها و… نجات یابد و یا مشکلات کوچک وی با دستگاه‌های متحرک و کوتاه مدت حل شود. این کار را حتی یک دندانپزشک آگاه می‌تواند انجام دهد.

گاه کودک نیاز به هدایت رشد فکین (ارتوپدی فک وصورت) دارد. در این صورت بهترین زمان حول و حوش بلوغ فرد است: یعنی اوایل نوجوانی. این سن برای دختر خانم‌ها کمتر است و آقا پسر‌ها وقت بیشتری از این نظر دارند. این کار اغلب با دستگاه‌های متحرک یا ثابت کوتاه مدت انجام می‌شود.
و اما وقتی صحبت از ارتودنسی ثابت و کامل می‌شود، بهترین سن زمانی است که دندان‌های آسیای بزرگ دوم در حال رویش هستند. یعنی اواسط نوجوانی.

منابع:

برج دنتال
الو دکتر
آسمونی
ممتاز نیوز
دکتر سالاری
دکتر مرآتی